Mario, homo en seksverslaafd
In 1999 spraken wij met Mario, een 28 jarige man die seksverslaafd is. Mario werkte maar is na verschillende complicaties in de ziektewet thuis gekomen en is nu langdurig thuis in de WAO.
Kun je vertellen wat jouw ziekte inhoudt ?
"Bij mij is de verslaving zeer veelzijdig. Hij speelt zich al jaren af op allerlei niveaus. Om het concreet te benoemen gaat het om duizenden anonieme seksuele contacten, pornofilms, masturbatie, onveilige en gevaarlijke seks, voyeurisme, exhibitionisme, 06-lijnen, chatboxen op het internet, pics op internet downloaden en op masturberen, seks op alle mogelijke plekken waar ik gezien en betrapt kan worden. Seks die schaamte oproept, me in problemen brengt, mensen schaadt en mijn leven kapot heeft gemaakt."
Hoe heeft de ziekte jouw leven beinvloed ?
"Mijn hele leven is kapot. Ik heb geen vrienden meer, geen werk, ik ben alles wat ik had, waar ik in geloofde, wat ik deed, wat me interesseerde en wat ik kon, kwijt geraakt. Ik heb hoge schulden die mijn leven bedreigen. Ik heb mijn huis verloren door mijn schulden en ben afgesloten van de telefoon. Alle contacten met familie zijn verbroken en ik leef in een volledig isolement waarbij ik alleen maar probeer weg te vluchten uit de realiteit. Ik heb al vele keren geslachtsziektes opgelopen, ben regelmatig bedreigd, lastig gevallen en loop voortdurend risico om AIDS op te lopen."
Waarom doe je dingen die zo schadelijk voor je zijn ? Wat motiveert je om door te gaan met iets wat overduidelijk zoveel kapot maakt bij jou ?
"Ten eerste is het niet iets waar ik macht over heb. Ik ben verslaafd en merk dat met name aan de lichamelijke - en emotionele druk. Daarnaast is het zo dat de verslaving een functie heeft. Ze functioneert namelijk als drug, als verdover, als medicijn. Ik ben van kleins af aan op allerlei manieren misbruikt en beschadigd in en buiten mijn familie. Deze herinneringen en hun consequenties zijn ondragelijk en maken dat ik telkens weer terug grijp op het middel wat ik al heel vroeg heb aangeleerd om te overleven: seks. Natuurlijk weet ik dat het niet werkt, ik heb er zelfs enorm veel last van, maar ik ben niet in staat om dingen te veranderen."
Je zegt dat je ook lichamelijke klachten hebt. Seks is toch geen drugs of alcohol ? Hoe verklaar je die symptomen ?
"Uit uitgebreide onderzoeken in de Verenigde Staten is gebleken dat seksverslaving precies zo functioneert als cocaine, heroine, alcohol en gokken. Verslaving is verslaving. Ook bij seksverslaving heb je allerlei chemische processen in je hersenen waarbij de uitstoot of afname van endorphines, dopamines en adrenalines leidt tot roes of onthoudingsverschijnselen. Deze chemische druk zorgt er voor dat je als het ware geen andere keuze lijkt te hebben dan om weer terug te gaan in de verslaving, je lichaam vraagt er om en het voelt aan alsof je anders eenvoudig niet meer kan overleven. Dit lichamelijke effect is mede indicator dat er sprake is van een ziekte. Om daar van af te komen is heel moeilijk. Het is verschrikkelijk om door die onthouding heen te gaan. Dat is niet iets wat je alleen red."
Op welke manieren probeer je van je verslaving af te komen ? Ik neem aan dat je in therapie zit en medicijnen krijgt voorgeschreven ?
"Ik probeer al jaren hulp te krijgen voor deze ziekte. Helaas heb ik tot nu toe geen enkele hulp kunnen vinden die afdoende heeft gewerkt. Uiteindelijk ben ik uitgeweken naar een kliniek in Duitsland waar ze wel eens eerder mensen met deze ziekte hebben behandeld. De troep die daar naar boven is gekomen was te groot om in eens te behappen. Ik ben naar huis gegaan maar ben binnen een week weer ingestort omdat het me niet lukt om steun te vinden.Therapeuten ontkennen massaal deze ziekte. Vinden het onzin, weten er niks van af. Een arts zei me eens: "Och dat masturberen is niet erg dat doe ik ook hoor, maak je daar maar geen zorgen over." Een andere therapeut ontkende glashard dat er zoiets bestond als seksverslaving. Hij heeft er zelfs een boek over geschreven. Hij noemt het dwangmatig gedrag maar zegt dat er van verslaving geen sprake is. Een volgende instelling noemde het ronduit ongeloofwaardig en niet emancipatorisch om iets te willen doen voor mannen die onveilige seks hebben en daar niet mee op kunnen houden. Dit was nota bene een landelijke pleitbezorger van hulpverlening aan aidspatienten en homo-emancipatie. Ik was perplex en heb zo jaren lang de ene na de andere therapeut, instelling en kliniek aangeschreven en gevraagd om hulp, zonder effect. Het is overigens niet een probleem wat met homoseksualiteit te maken heeft. Dat staat daar helemaal los van. Als je de boeken uit de VS over dit thema leest wordt dat wel duidelijk. Wel is het zo dat ik merk dat het in de gay-scene nog lastiger is hier over te spreken omdat er een andere cultuur rond seks lijkt te heersen."
Hoe denk je dat het komt dat je in de hulpverlening nergens voet aan de grond krijgt ?
"Heel simpel: seksverslaving is een massaal probleem wat nog volop ontkent wordt in Nederland. De therapeuten waar ik onder andere aan refereer heb ik in seksbioscopen terug gezien. Die zijn exact met hetzelfde bezig als ik, alleen bij mij is dat "ziekte". Ik noem het ziekte omdat het me niets positiefs oplevert en me enorm schaadt. Voor mij gaat dat gedrag niet meer. Daarnaast is het zo dat je in de media letterlijk doodgegooid wordt met seks, met stimuli waar je als jonge gezonde man bijna wel hitsig en sexueel geladen van moet worden. Reclame staat bol van blote lichamen, als je de commerciele zenders kijkt heb je minimaal 1 seksprogramma per dag. Daarnaast zijn de type films op die omroepen zwaar geerotiseerd vergeleken bij het "NCRV aanbod" om het maar effe zo te noemen. Niet dat dat beter of slechter is, ik geef er alleen mee aan dat je in Nederland vandaag de dag voortudrend gestimuleerd wordt op seksuele prikkels, massaal ! Een Jerry Springer Show of een man als Menno Buch hebben onvoorstelbaar veel schade aangericht met hun perverse shows."
Dan zet je die knop toch om ?
"Dat is het dus: dat gaat niet. Dagelijks probeer ik het voor te zijn en er uit te blijven. Ik kijk ook niet naar deze programma's meer, ze maken me gek. Maar het is het hele klimaat waar ik op doel. De algemene sfeer en de algemene moraal. Wanneer je zegt dat je veel seks hebt dan zegt de gemiddelde man "COOL" en klopt je op de schouder. Seks hebben is scoren, daarmee ben je populair en hoor je ergens bij. Het geeft status. Bovendien moedigen mannen onder elkaar het ook aan. Als je een weekendje uit gaat moet er toch minstens drie keer van bil worden gaan."
Drie keer ?
"Och dat is niks. Wanneer ik in mijn verslaving een slechte dag heb dan heb ik drie contacten per dag. Bij mij lopen die contacten op tot meer als tien per dag. Allemaal contacten die ook geld kosten want seksbioscopen zijn kostbaar. Deze financiele kosten en het innemen van enorme hoeveelheden tijd per dag er voor maken dat mijn hele leven in puin is gevallen. Het ergste is dat ik er ook geen lol aan heb. Het is een MOETEN. Vooraf voel ik me vreselijk en kom ik bijna om in geestelijke nood, tijdens het ritueel ben ik verdoofd, stoned als het ware en kom in een roes, en als ik weer thuis alleen ben, weg van de scene, dan stort ik opnieuw in elkaar. Dan komt de kater. Zoals ik al zei heeft dat met name ook met die chemische balans te maken. De stoffen die me in roes brengen zijn steeds sneller en steeds vaker zo op en dan moet er nieuw gescoord worden."
Ik kan mij goed voorstellen dat je op die manier ook geen vriend meer overhoud en je je baan kwijt raakt.
Absoluut. Wanneer ik op mijn werk was dan kon ik alleen maar denken aan seks. Ik was bijna zo ver dat ik clienten ging verleiden. Ik was vaak weg op huisbezoeken en kwam dan te laat of belde mensen af omdat ik de seksbioscoop weer in moest. Ik had een geheim leven waar niemand iets van mocht weten. Mijn vrienden konden me niet bereiken en ik stond ook helemaal niet meer open voor andere dingen dan seks. Ik seksualiseerde mijn vrienden en was helemaal niet meer in staat tot normale gesprekken, tot eenvoudige, normale intimiteit met mensen. Ook met relaties liep dat helemaal stuk. Ik zocht altijd partners die voldeden aan de krankzinnige dynamiek van ons gezin thuis. Onbereikbare partners die zich als slachtoffers opstelden en mij misbruikten. Ik kan nu goed zien dat ook dat stuk deel is van mijn ziekte. Ook daarin maakte ik verkeerde keuzes."
Dus het is je eigen schuld ?
"Ik spreek niet over schuld. Ik heb mijn aandeel in de situatie. Ik maakte keuzes die me uiteindelijk ook schade hebben toegebracht. Ik kan eerlijk zeggen dat ik niet in staat geweest ben om andere keuzes te maken. De verslaving zit zo diep; Je hele persoonlijkheid, je beeld op de wereld en je zelfbeeld en overtuigingen zijn er door verziekt. Ik was overtuigd dat ik geen waarde had, dat niemand mijn behoeftes zou tegemoet komen omdat ik waardeloos was, dat niemand van mij kon houden. Ik was er zeker van dat seks mijn enige waarde was en de enige manier waarop ik aandacht en liefde kon ontvangen van een ander. Het is een waardesysteem wat muurvast ingebakken zit van heel kleins af aan. Dat zijn de consequenties van misbruik, mishandeling en incest. De dingen die in mijn verleden gebeurt zijn daar ben ik niet aanspreekbaar op. Daar hebben mijn ouders, mijn familie, en al die anderen die me hebben beschadigd een aandeel in. Heel simpel. Seksverslaving was altijd mijn redmiddel om uit die pijn te blijven. Het trieste is dat het slechts de bovenlaag is van een enorme beerput. Er is dan ook hele gerichte en deskundige hulp nodig om daar weer uit te komen. Ik was al 4 maanden in therapie in een kliniek buiten Nederland. Helaas heeft dat slechts de zaken blootgelegd en was het niet voldoende om een fundament te leggen van waaruit ik mijn leven weer op kan pakken."
Hoe zie je je toekomst ? Als ik je goed begrijp zie je alleen maar een uitweg indien je hulp krijgt van een goede therapeut, of door langdurige opname in een kliniek die gespecialiseerd is in deze problematiek.
"De toekomst vind ik heel zorgelijk. Bij verslaving is het ten eerste belangrijk dat je zelf wil, gemotiveerd zijn. Daarvoor moet je ook een draagvlak hebben wat je steunt en door deze tijden heen helpt. Mijn sociale isolement is enorm en ik zie dat ook niet zo 1,2,3 veranderen. In Nederland zijn er nauwelijks mensen die uitkomen voor deze ziekte en bereid zijn elkaar te steunen in die nood. Zelfhulpgroepen als in Amerika zijn hier op dit vlak gewoon nog niet echt van de grond gekomen. De groep die draait bezoek ik uiteraard, dat helpt enorm. Daarnaast is het in mijn situatie zo dat geen werk, schulden en geen sociaal netwerk de zaak heel erg bemoeilijken. Een leven opbouwen kun je niet alleen. Tenslotte is het simpelweg ontbreken van hulpverlening een schrijnende zaak. Ik vind het ronduit schandalig dat ik geen therapie kan krijgen en er geen kliniek in staat is om mij bij te staan. Ik vind het des te triester dat het ziekenfonds, ondanks de recente veranderingen in europese wetgeving nog steeds niet bereid is om langdurige behandeling in het buitenland te vergoeden. Ik mocht welliswaar naar Duitsland maar de werkelijke hulp, in de klinieken in de Verenigde Staten, waar ik eigenlijk naar toe zou moeten - die weten namelijk echt waar ze over praten - wordt mij niet vergoed. Het is een bijzonder complexe situatie. Ik vind dat er eindelijk een einde moet komen aan het taboe over deze ziekte. Het word tijd dat er serieuse aandacht komt en breedschalige professionele hulp wordt opgezet. We staan helemaal aan het begin in Nederland, hebben nog een hele lange weg te gaan. Ook al is mijn situatie complex, zeer ingewikkeld en al lang heel hopeloos - ik ben door therapeuten die me geprobeert hebben te helpen "opgegeven" - ik weiger te accepteren dat mijn leven zo door blijft gaan."
Is dat de reden dat je ook nu in de publiciteit treed ?
"Ja zeker; ik heb niets te verliezen. Ik hoop dat mijn verhaal herkenning zal oproepen bij al die duizenden andere seksverslaafden in Nederland. Dat ze reageren en we elkaar mogelijk kunnen steunen. Ook hoop ik dat het het front van de hulpverlening openbreekt en de publiciteit dit keer eens goed doorzet met name in de serieuse media en leid tot veranderingen in de regelgeving en de opstellingen van hulpverleners, klinieken en ziekenfondsen. Nog steeds kan ik woedend worden om de hypocrisie van therapeuten die gewoon blijven ontkennen dat er zoiets is als seksverslaving simpelweg omdat ze er niet mee kunnen dealen, of erger: omdat ze zelf verslaafd zijn. De president van de Verenigde Staten is zelfs seksverslaafd ! Hoe kun je zoiets in 1999 nog ontkennen ???"
terug